Een opvallend kenmerk van de blauwband (Pseudorasbora parva) is de donkere band die langs zijn hele flank loopt. Vooral bij jonge dieren en vrouwtjes is deze band duidelijk zichtbaar. Blauwbanden hebben een zilverwitte basiskleur met donkergerande schubben. De mannetjes krijgen tijdens de paaitijd een violetkleurige kop en hun lichaam kleurt dan blauwig.
De karperachtige zoetwatervis heeft een relatief lang lijf (maximaal 11 cm) met licht afgeplatte zijkanten en kop. De bek van de blauwband is duidelijk bovenstandig, wat betekent dat de bek naar boven wijst. Zowel de ogen als de schubben zijn relatief groot.