De gewone koningsslang wordt ook wel kettingslang genoemd. Een volwassen slang is tussen de 90 en 122 cm lang. De soort vertoont een aanzienlijke variatie in kleurpatroon (zie hier). Sommige individuen hebben een donkerbruine of zwarte grondkleur, andere hebben een lichtbruine grondkleur, die onderbroken wordt door 17-36 smalle dwarsbanden van wit, geel of roodachtig geel, waardoor het lijkt op een kettingpatroon. Een aantal andere soorten van het genus Lampropeltis lijken sterk op de gewone koningsslang.
Gewone koningsslang
De gewone koningsslang wordt ook wel kettingslang genoemd. Een volwassen slang is tussen de 90 en 122 cm lang.
Stand van zaken in 2021
De gewone koningsslang is waargenomen in diverse EU-landen. Tot dusver is vestiging uitsluitend bekend van het Canarische eiland Gran Canaria (Spanje), waar de Californische koningsslang is gevestigd. Onder de huidige klimatologische omstandigheden zal naar verwachting een aantal mediterrane EU-lidstaten geschikt zijn voor vestiging: het zuidelijk deel van het Iberisch schiereiland, Griekenland, Malta, Cyprus en het zuidelijk deel van Italië. In deze landen is geschikt habitat in ruime mate aanwezig. De soort kan zich niet in Nederland vestigen, ook niet bij een extreme klimaatverandering.
Houders die die deze soort al in bezit hadden voordat de Unielijst van kracht werd, mogen de dieren blijven houden totdat ze een natuurlijke dood sterven. Voorwaarden zijn wel dat de dieren niet kunnen ontsnappen en dat men zorgt dat ze zich niet kunnen voortplanten. De gewone koningsslang die in de natuur wordt waargenomen kan handmatig worden verwijderd. Meer informatie over deze en andere mogelijke managementmaatregelen staat in dit rapport. Meldingen van de gewone koningsslang in de natuur kunnen worden doorgegeven via waarneming.nl.
Oorsprongsgebied
De gewone koningsslang komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika. Habitat De gewone koningsslang kan zich in een verscheidenheid van habitats vestigen: in open naaldbossen, moerassen, rivierdalen, akkerland en in woestijngebieden. Het is een voornamelijk terrestrische slang, hoewel de soort vaak voorkomt in de nabijheid van water. Een voorwaarde is dat er voldoende bodemvegetatie, bladafval, of andere bodembedekking aanwezig is.
Introductieroute Europa
De gewone koningsslang wordt in een aantal Europese landen verkocht als huisdier en wordt ook gehouden in dierentuinen. Het is een makkelijk te houden soort. Ook kan de soort meeliften met goederen (waaronder planten in grotere potten).
Aanwezigheid in de EU
Links: vestiging in de EU in 2019, rechts mogelijke vestiging in de EU (rood gearceerde landen). In oranje zijn de overige EU-lidstaten aangegeven.
Introductieroute Nederland
Het is een makkelijk te houden soort, die ook in Nederland veel gehouden wordt en populair is bij beginners. De soort kan in de natuur komen door uitzetting of ontsnapping. Net als in de andere Europese landen is ook het meeliften met goederen een mogelijke introductieroute.
Aanwezigheid in Nederland
De gewone koningsslang kan zich niet vestigen in Nederland. De soort is twee keer waargenomen, in 2008 en 2011. Onbekend is of het bij deze twee waarnemingen ging om de gewone koningsslang of de Californische koningsslang.
Kans op introductie, vestiging en verspreiding
Omdat de slang in Nederland veel gehouden wordt is de kans op introductie in de natuur door uitzetten of ontsnappen groot. Het klimaat in Nederland is niet geschikt voor vestiging. De gewone koningsslang heeft een klein ruimtelijk bereik en een lage natuurlijke verspreidingssnelheid.
De gewone koningsslang staat sinds augustus 2022 op de Unielijst van invasieve exoten (EUverordening 1143/2014). Een soort die op de Unielijst staat mag onder andere niet meer worden verhandeld en gehouden in EU-lidstaten. Verder geldt voor lidstaten de plicht om in de natuur aanwezige populaties op te sporen, te verwijderen, of als dat niet lukt, zodanig te beheersen dat verspreiding en schade zoveel mogelijk wordt voorkomen.
